-


Kureyşan Ocağının Tunceli'den Varto’ya yerleşkesi

1515-1516 tarihlerinde Yavuz Sultan Selim’in doğu seferine çıkar. Doğuya ilerlerken Şeyhülislam Hamza’nın fetvasıyla ve Kürt beyi İdris-i Bitlisi’nin yardımıyla Anadolu’da bulunan binlerce Alevi katledilmiştir.
Bu haber 05.12.2017 13:23 eklenmiş ve 83 kez görüntülenmiştir.

1515-1516 tarihlerinde Yavuz Sultan Selim’in doğu seferine çıkar. Doğuya ilerlerken Şeyhülislam Hamza’nın fetvasıyla ve Kürt beyi İdris-i Bitlisi’nin yardımıyla Anadolu’da bulunan binlerce Alevi katledilmiştir. Bu olaylar sonucunda katliamdan kaçan Aleviler dağlara, mağaralara ve ormanlık bölgelere sığınmışlardır. Tunceli ve çevresi de bu bölgelerden biridir. Bu bölgede bulunan Lolan aşireti, Tunceli’nin Pülümür ilçesinde bulunan Danzik, Çirik, Harsi, Dağbek köyleri ve Erzincan’ın Tercan ilçesinde bulunan Mezra, Pelegöz, Gavrenci köylerinde yaşamlarını sürdürürler. Buralarda 50-100 hanelik köyler kuran Lolanlılar, gittikçe çoğalmaya başlarlar ve bu bölgeye sığamaz hale gelirler. 1553-1555 yılları arasında Osmanlı padişahı Kanuni Sultan Süleyman 3. İran seferine çıkar. Seferin sonbaharda yapılması ve doğu illerine kışın erken gelmesi sebebiyle kışı Halep’te geçirmeye karar verir. Bu seyahat esnasında Kerbela’da bulunan Hz. Hüseyin’nin ve Necef’te bulunan Hz. Ali’nin türbelerini ziyaret eder.

Emevilerin Kerbela’da, Ehlibeyt’e karşı yaptıkları katliamdan çok etkilenir. Alevilerin haksızlığa uğradığını gören Kanuni, bundan büyük üzüntü duyar. 1554 yılının Nisan başlarında Diyarbakır üzerinden hareket eden sultan, Bingöl üzerinde Murat nehrini izleyerek bugünkü Karlıova’nın Kargapazarı ovasında ordusuna çekidüzen vermek için mola verir. Sultanın bu iyi niyetini fırsat bilen Lolanlı Bal Ağa ve beraberindekiler, sultanın huzuruna çıkarak hürmetlerini sunarlar. Sultanın iyi niyetinden istifade ederek yeni bir yerleşim alanı olan Varto’da iskân edilmeleri için Lolanlılar, sultandan icazetini talep ederler. Sultan bu isteği kabul eder ve Lolanlıların Varto’ya yerleşmelerine izin verir. Böylece Lolanlılar Varto’ya ilk defa yerleşen aşiret olur. Daha sonra Hormekan ve Avdelan aşiretleri de gelip Varto’ya yerleşirler. Akabinde Urfa yöresinde ikamet eden Mili aşireti ve Temiran aşireti de gelip Varto’yu mesken edinirler (Bkz. “Lolan Oymağı ve Yakın Çevre Tarihi”, Burhan Kocadağ)

Kureyşan Ocağı’nın talipleri olan Lolan ve Hormekan aşiretleri dini vecibelerine bağlı aşiretlerdir. Bu yüzden, Tunceli’nin Nazımiye ilçesinin Çamurek ve Devapilé (Büyükköy) ‘de ikamet eden, Ehlibeyt neslinden gelen Kureyş Baba’nın torunlarından Ali, Gali ve Mevali’nin çocukları her yıl sonbahar mevsiminde, taliperinin dini vecibelerini yerine getirmeleri için Varto’ya giderler ve cemler yaparlar. Bu durum yıllarca devam eder.

Doğu Anadolu’nun çetin kış şartlarına sahip olması ve yörenin dağlık olması nedeniyle, dedelerin taliplerini her yıl ziyaret etmeleri çeşitli sıkıntılara neden olmuştur. Bu durum sonucunda Varto’da yaşayan Lolan ve Hormekanlılar pirlerinin Varto’ya yerleşmelerini talep ederler. Talepler, dedeler tarafından olumlu karşılanır. 1820lerde Ali ve Gali’nin soyundan gelen, Kureyş Baba’nın torunlarından olan Derviş Ali’nin oğlu Derviş Süleyman Varto’ya giderek Seki (Keça) köyüne; Derviş Süleyman’ın amcası Derviş Ahmed, Helefan (Ağaçaltı) köyüne; Guji Budelay, Yarlısu (Goşkar); Uzun Hüseyin ( Useni Dergi) Serçuk köyüne; Poruk Yusuf ( Yusufi Porigi) Ünaldı (İskender) köyüne yerleşir. Derviş Süleyman’ın amcası Gekil ise ilk başta Hınıs’ın Helefan ( Helafani Pe Koği) köyüne; daha sonra oradan ayrılarak Varto’nun Helefan köyüne; sonrasında da bir takas sonucu orayı terk ederek oğlu Seyid Mahmud-i Gek ile birlikte Omcalı nahiyesinin Deva Gek mezrasına yerleşiyor. Ehlibeyt neslinden gelen Seyid-i Saadet-i Evlad-ı Resul evlatları Alevi aşiretlerin arasında sevildikleri kadar çevrede yaşayan ve Sünni olan Cıbıran ve Temiran aşiretleri tarafından da çok sevilirler ve saygı görürler. Seçilmişlerin soyundan gelen bu erlerin göstermiş oldukları kerametler, günümüzde hâla da Alevi ve Sünni inancına sahip insanlar tarafından anlatılmaktadır.

KUREYŞAN OCAĞI NDAN SEYYİD MAHMUD’ UN OĞLU SEYYİD KALİ ‘NIN EVLATLARINDAN: HAMED ‘E KALİ VE EVLATLARI

Tünceli’nın ,Nazımye ilçesinın Zave köyünde ikamet eden büyük dedemız Seyyid Mahmud’un, oğlu Seyyid Kali ‘nın Bir oğlu dünyaya geliyor adını Hamed koyuyorlar.Bu dedemız Tunceli,Erzincan. Varto,Elazığ Bingöl yöresinde ,Çe Hamed’e Kali adıyla anılırlar.
Hamed dedemiz , Zave Köyunden ayrılarak, Yine ,Nazımye’ye bağlı eski adı Ğodık ,yeni adı Yazgülü Köyune yerleşiyor. Burada Seyyid Hamed’in Bir Oğlu Dünyaya geliyor,adını Mustafa koyuyorlar. Seyyıd Mustafa’nın da lakabı vardır.O yörede kendisine Çe Mıstefaye posi denir.

HAMED’E KALİ’NIN OĞLU SEYYİD MUSTAFA ‘ NIN EVLATLARI Mustafa dedemizn ,Yazgülü Köyünde dört tane oğlu dünyaya gelir.Çocuklarının sırayla adları şöyledir.Seyyid Nuri,Seyyid Hasan ,Derviş Ali ve Derviş Ahmed dır.Seyyid Nuri Yazgülü köyünden ayrılıp , Tunceli’nın Hozat İlesının Kızıl Mezre Köyüne yerleşiyor orada vefat ediyor Dervş Ali ve kardeşi Derviş Ahmet Yazgülü Köyünden ayrılarak Muş’un Varto İlçesine geliyorlar.Derviş Ali Keçan yeni ismi Seki Köyüne yerleşiyor. Kardeşi Derviş Ahmet Vato’nun Halafan yeni adi ağaç altı Köyüne yerleşiyor. Seyyid Hasan baba ocağı Yazgülü köyünde kalıyor.Hozatta vefat eden seyyid Nuri’nın iki kızı var, ana Ğeyal ve şahriban. Seyyid Nuri’nın vefatını öğrenen Derviş Ali ve Derviş Ahmet kardeşler cenazenın defini için Varto’dan Hozata giderler.Cenazeyi Defin ederler yetim kalan,yigenleri nide alarak Varto’ya dönerler.


Derviş Ali’nın ,Derviş Süleyman adında bir oğlu var,kardeşinın kızı Şahriban anayı oğlu Derviş Süleyman’a nikahlıyor. Derviş Ahmed Dede’de ana Ğeyalı,Kendi oğlu seyyid Kekıl ile evlendırıyor.


HAMED’ E KALİ’NIN TORUNU DERVİŞ SÜLEYMAN


Büyük dedemız Derviş Süleyman ile Şahriban ananın evliliginden üç kız ve bir oğlan dünyaya geliyor. Oğlanın adı Hasan’dır.Hasan Genç yaşta Hakın Rahmetine erer.Derviş Süleyman Dedemız .ikinci evliligi istemez ancak taliblerin ısrarı özerine ikinci evlilige razı olur ve Büyük dedemız Seyyid Mahmud evladlarından,Seyyid Hüseyin’evlatlarından Nazımiyeye bağlı Hüsenane vere veroci adıyla anılan ve Seyyid Mahmut adında bir erin.kızı olan Besra ana ile evleniyor. Bu ikinci evlilikten üç tane erkek evlatları dünyaya geiyor. Adlar şöyle: Seyyid Ali , Seyyid Veli ve Seyyid Hüseyin ki iki yaşında dır 1887 yılında Büyük dedemiz,Derviş Süleyman Hakın rahmetine eriyor. Çocukları otada kalıyor,ancak Lolan oymağı ve bu oymağın ileri gelenlrinden ,Mehmet ağa ve Hasan ağa nın maddi ve manevi katkıları çok oluyor. Besra ananın acıklı bir hayat hikayesi vardır.

Besra ananın babasıvefat ediyor.Besra yetim kalıyor,amcası yegenini gelini olarak korumasına alıyor.Damat adayı çok küçük , evliligin ne olduğunu bile bilmiyor.Kayın validesi Besra anaya aşırı derecede zalimce davranıyor.Bu baskılara dayanamayan Besra ana, iki kız arkadaşı ile birlikte kendi akrabaları olan seyyid lerle Varto ‘a gelip Dapag Köyündeki bir talibe misafir oluyorlar.Derviş Süleyman dedemizle evliligi bu şekilde oluyor.Diger kızlardan biri dapaklı bir talip,ötekiside sekideki başka bir taliple evleniyorlar.


DERVİŞ SÜLEYMANIN OĞLU , SEYYİD ALİ VE EVLATLARI
Seyyid Ali,Derviş Süleyman’ın büyük oğludur ,doğum tarihi bilinmiyor,ölüm tarihi 1914 tır.Seyyıd Ali Dedemız,Varto’nun Omcalı beldesınde ikamet eden Seyyid Mahmud’un kızı Ordeg ile evlenmiştir. Bu evlilikten üç tane evladı dünyaya gelmiş,bir erkek ikikız.Çocuklarının Adları:Süleyman,Tezgül ve Hatice ‘dır. Süleyman Dedemiz Ağaç altı köyünden Hasan Ağanın kızı Nuriye ile evleniyor. Tezgül Yarlısu köyünden ,Kuje budela’nın Tornu Derviş ile evleniyor,bu evlilikten ,üç tane çocuğu dünyaya geliyor,Zerdi,Dğan ve Seyidali ‘dır.Genç yaşta kocasını kayb etmiş Zorunlu olarak ikinci evliligi yapmıştır.Bu evlilikten dört çocuk dunyaya gelmiş:Şah haydar Hüseyin Kıymet Ve Gülcemal’dır.


Seydali dedemızın kızı Hatice,Seki köyünde Hüseyin ağanın oğlu Yusuf ile evlenmiş , bu evlilikte üç tane Çocukları olmuş: Mehmet,Mehmet Ali veHatice dır
Seyyid Süleyman baba ocağında kalıyor.

SEYYİD ALİ’NIN OĞLU, SEYYİD SÜLEYMAN VE EVLATLARI
Seyyid Süleyman Seydalının oğludur. Doğum tarihi 1900 lı yılları ,ölüm tarihi 1927 mezarı Antalya’nın Korkuteli İlçesınde dır.Nuriye İle evliliginden üç evlatları dünyaya gelmiş,adları.Kekil,Garip ve Hase dır. Küük yaşta yetim kalan bu insanlara en büyük yarbımı Amcaları seyyid Hüseyın ve övey babalığı çayünü köyünden Hacı Özmen yapmışlardır. Hase,Çayünü köyünde Hüseyın Turgut ile evlenir bu evlilikten ,Mehmet,Tekin,Nesim,Kemal,Güllü,güzel ve Esmer dünya ya gelirler.


SEYYİD SÜLEYMAN’IN OĞLU GARİP BABA’NIN EVLATLARI,

Garip baba 1927 de dünyaya gelmiş 1950 lerde Büyük amcası seyyid Veli’nın Zekiye adındaki kızı ile evlenmiş.Bu evlilikten,Şah Haydar,Süleyman,Ali,Bingöl,Hünkar,Fadime veEsmer aında çocukları vardır. Kendisi,2000 lı yılların başında hakkın rahmetıne ermiştır.


DERVİŞ SÜLEYMAN’NIN TORUNLARINDAN KEKIL BABA
Kekıl Baba 1927 yılında Varto’nun Seki köyünde dünyaya gelmiş, 1982 yılında Hakın rahmetine erdi.1943 lerde Goşka’da evli olan halası, Tezgül’ın kızı Zerdi ile dunya evine girer .Bu evlilikten Haydar ,Hasan ve Fatma Olmak özere ,üç tane çocukları dünyaya gelir. Fatma sekide Kadim Öztürk ile evlenir bu evlilikten,Murat,Ayten,Derya,Yasemin’Eylem veNecla adlarında Çocukları olmuştur.
Hasan,Varto’nun Serçuk Köyünde ikamet eden,Kureyşan ocağındanŞahhuseyın kızı Hatice iıle Evlenır. Bu evlilikten, Devrim, Fatma ve Nazan olmak üzere üç tane çocukları dünyaya gelir.

Haydar Baba,Varto’nun Yarlısu köyünde ikamet eden Kureyşan ocağından, dayısının kızı Sakine ile evli, Bu evlilikten, Barış,Kader,özgür ve önder,dünya ya gelmiştır. Bu her dört çouğu üniversite mezunu olup evlidirler.

ALINTI.

www.piryolu.com

Yorum Yaz - Yorumlar
Toplam 0 yorum yapılmıştır.
 ‹ 
 › 

ÇOK OKUNANLAR
SON YORUMLAR



Hınıs'ın çehresini değiştiren sebepler hangisidir?

45.6%

21.7%

17.4%

9.5%

5.9%


Erzurum Hınıs ilçesi paylaşım ve bilgi portalıdır. Fotoğraflar ve videolar ayrıca tüm köylerimiz hakkında bilgiyi HınısınSesi.com da bulabilirsiniz
Hınıs'ın Sesi - Erzurum Hınıs ilçesi paylaşım ve bilgi portalı
Hınıs'ın Köyleri
Hınıs'ın Genel Durumu
Hınıs'ta Eğitim
Hınıs'ta Sosyal Yaşantı ve Konut
Hınıs'ın Ekonomik Durumu
Hınıs'ta Altyapı ve Ulaşım
Hınıs'ın Coğrafi Yapısı ve İklimi
Hınıs'ın Tarihi Eserleri ve Turistik Yerleri
Hınıs'ın Tarihi
Acarköy
Akbayır
Akçamelik
Akgelin
Akgöze
Akören
Alaca
Alagöz
Alınkiri (Abdalan)
Alınteri
Altınpınar
Arpadere
Avcılar
Başköy
Bayırköy
Bellitaş(Herami)
Beyyurdu(Begordi)
Çakmak
Çamurlu
Çatak
Çilligöl
Dağçayırı
Demirci
Derince
Dervişali
Dibekli
Dikili
Divanhüseyin
Elmadalı
Erbeyli(Tirkiş)
Erduran
Erence
Esenli
Göller(Kahgik)
Güllüçimen
Gürçayır
Güzeldere
Halilçavuş
Hayran
Ilıcak(Germik)
İsmail
Kalecik
Karaağaç
Karabudak
Karamolla(Kerimelle)
Kazancı
Ketenci
Kızılahmet
Kızmusa
Kongur
Meydanköy
Mezraa
Mollacelil
Mollakulaç
Mutluca
Ortaköy
Ovaçevirme
Ovakozlu
Parmaksız
Pınarköy
Şahabattinköy
Şahverdi
Şalgamköy
Saltepe
Sıldız
Söğütlü
Sultanlı
Suvaran
Tanır
Tapuköy
Taşbulak
Tellitepe
Tipideresi
Toprakkale
Toraman
Ulucayır
Ünlüce
Uyanık
Yamanlar
Yaylakonak
Yelpiz
Yeniköy
Yeşilyazı
Yolüstü(Arus)